De wereldwijde coalitie voor democratie

Transparantie & democratie

Schrijf in

op ons nieuws, onze analyses en onze reportages over directe democratie in de wereld!

Subscribe

Photo by Jorma Bork, pixelio.de

Transparantie & democratie

Elkeen heeft toegangsrecht tot beleidsinformatie. Informatievrijheid is cruciaal – burgers kunnen alleen aan politiek deelnemen als ze behoorlijk geïnformeerd zijn. 

Vrijheid van informatie is het recht van burgers op toegang tot alle informatie van bestuursorganen. Toegang tot informatie is van wezenlijk belang voor burgers om onderbouwde politieke keuzes te maken, voor journalisten om kritische punten te onderzoeken, voor ondernemingen om goede investeringen te doen. En voor de oppositie om de regering te controleren.
 

Er bestaan tussen staten aanzienlijke verschillen in de wijze waarop hun rechtssysteem en politieke cultuur met vrijheid van informatie omgaat. Normaal dient informatie op aanvraag ter beschikking te zijn: iedereen mag vragen stellen. De overheid dient dan binnen een bepaalde periode te reageren. In Noorwegen, bijvoorbeeld, is de termijn twee dagen. In de meeste landen één maand.

Rechtssituatie

Recht op informatie zit in talrijke internationale overeenkomsten verankerd, waaronder Art. 10 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en Art. 10 van het Europees Verdrag voor de Mensenrechten. De meeste landen hebben specifieke wetten om details te regelen die zich met kwesties bezig houden zoals de bescherming van de privacy en zakengeheimen.

Access Info en het Center for Law and Democracy onderzochten de rechtssituatie over de hele wereld en publiceerden a ranking of the legal rights to information in 93 states (tabel van wettelijk recht op informatie in 93 staten). Deze ranking (tabel) geeft een idee van de situatie in diverse landen. Ze schiet echter in dat opzicht tekort dat ze geen informatie bevat over de invloed van de beleidscultuur op de vrijheid van informatie. Een cultuur van open en transparant beleid leidt zonder gerechtelijke eisen tot verwachte of vrijwillige transparantie.

Vrijheid van informatie in de Europese Unie
De EU behandelt de toegang tot informatie in Art. 6 van het EU Verdrag. Reglement 1049/2201 regelt de details.
Het artikel bepaalt dat instellingen binnen de 15 dagen op informatieaanvragen moeten reageren. Iedereen kan bij de Europese Ombudsman ondersteuning vragen indien het antwoord onbevredigend is. Ook de zogenaamde PSI-directive (2003/98/EC) regelt het hergebruik van informatie voor EU lidstaten.

Hamburg: burgers doorbreken transparantie
De hierboven vermelde ranking voor het recht op het inzien van informatie plaatst Duitsland op de tiende plaats. Duitsland heeft een lange traditie van geheimhouding. Een initiatief, genomen door Democracy International's ledenorganisatie Mehr Demokratie, Transparency International en de Chaos Computer Club, zette een open Wiki op en nodigde elke burger uit om mee te doen aan het opstellen van een nieuwe transparantiewet.

De groep startte een burgerinitiatief (citizens' initiative) met de bedoeling een referendum te houden kort voor de Duitse federale verkiezingen in September 2013. Het kwam echter niet tot een referendum: het staatsparlement van Hamburg nodigde de initiatiefnemers uit om hun ideeën te komen uiteenzetten en maakte in de zomer van 2012 van het voorstel een wet.

De wet (brief version, complete version)verplicht de staat ertoe proactief veel informatie in een informatieregister te publiceren.De portal is operationeel sinds september 2014. Het voorbeeld van Hamburg toont aan welke impact directe democratie vaak heeft met betrekking tot het opbouwen van politieke druk, die tot wetgeving kan leiden nog vóór een referendum moet worden gehouden.

Stempel

Democracy International is een in Duitsland geregistreerde vereniging
(eingetragener Verein e.V.).

Friedrich-Ebert-Ufer 52
51143 Keulen
Duitsland
Tel.: +49 (0) 2203 102 14 75
Fax +49 (0) 2203 59 28 62
Email: contact@democracy-international.org

Amtsgericht Köln
VR-Nr. 17139

Volledige imprint hier

Bankrekening

Democracy International e.V.
IBAN: DE 58370205000001515101
BIC: BFSWDE33XXX
Bank für Sozialwirtschaft

Schrijf in

op ons nieuws, onze analyses en onze reportages over directe democratie in de wereld!

Subscribe

Volg ons op